همه ی ما سعی در سازماندهی افکار و احساسات پیچیده ی خود داریم تا بتوانیم از این طریق آگاهی بیشتر و دقیقتری از افکار و احساسات خود داشته و خود را بهتر بشناسیم.  نقاط قوت و ضعف خود را بدانیم  و به انتخاب رفتارهای سالم و سازنده در بحرانهای زندگی بپردازیم.

تحلیل رفتار متقابل، یک مکتب علمی کاربردی است، که امروزه به عنوان ابزاری برای تغییر و حل مشکلات استفاده میشود. این تئوری به روابط و مشکلات بین فردی انسانها و رابطه ی آنها با هم توجه ویژه دارد.این نظریه معتقد است که با جایگزین کردن روابط صمیمانه و صادقانه به جای روابط مخرب، می توان از فشارهای روانی کم کرد و زندگی بهتر و لذت بخش تری را شاهد بود.

اما چه چیز موجب می شود این تئوری برای زندگی امروز کارا باشد؟

در این تئوری افراد قادر می شوند ساختار شخصیت خود را بشناسند و درنتیجه از نحوه ی ارتباط تفکر، احساس و عملکرد خود آگاه شوند. پس از این مرحله روابط بین فردی مورد توجه قرار می گیرد و به واکنشهای همزمان افراد در ابعاد روانی_ اجتماعی پرداخته می شود . از سوی دیگر، افراد، نسبت به  بازیهای روانی ای که در روابط بین فردی حاکم است آگاه می شوند و به پیش بینی نتایج این بازیها می پردازند. و آخرین گام، تحلیل نمایش نامه یا سناریوی زندگی فرد است. این سناریو، بازیهای روانی ای را که افراد در طول زندگی خود به طور مکرر، تکرار می کنند آشکار میکند. این سناریو در حقیقت طرح کلی شیوه ی زندگی فرد است .

در نهایت، اصلی ترین کاربرد تحلیل رفتار متقابل در انسانها، ایجاد شناخت رفتاری، احساسی و ذهنی فرد است. یعنی آگاهی فرد از ابعاد مهم شخصیتی خود. تحلیل رفتار متقابل، نظریه ای است در مورد شخصیت. روشی است منظم، برای روان درمانی به منظور رشد و تغییرات شخصی.(انجمن بین المللی تحلیل رفتار متقابل)

تحلیل رفتار متقابل، همچنین نظریه ای برای ارتباطات فراهم می کند که می تواند برای تجزیه و تحلیل سازمانها و مدیریت امور به کار رود.